Zarządzenie Nr 19/2016
Prezesa Narodowego Banku Polskiego

z dnia 17 sierpnia 2016 r.

w sprawie sposobu i trybu przeliczania, sortowania, pakowania i oznaczania opakowań banknotów i monet oraz wykonywania czynności związanych z zaopatrywaniem banków w te znaki

 Na podstawie art. 68 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 128, z późn. zm.[1])) zarządza się, co następuje:

Dział I
PRZEPISY OGÓLNE

§ 1. 1. Zarządzenie określa sposób i tryb:

1)  przeliczania, sortowania i pakowania banknotów i monet oraz oznaczania ich opakowań przez banki;

2)  wykonywania czynności związanych z zaopatrywaniem banków w banknoty i monety.

2.  Przepisów zarządzenia nie stosuje się do banknotów i monet kolekcjonerskich.

§ 2. 1. Ilekroć w przepisach zarządzenia mowa jest o:

1)  identyfikatorze – należy przez to rozumieć symbol cyfrowy lub literowy zastępujący podpis pracownika lub podpisy zespołu pracowników, indywidualnie przypisany pracownikowi lub zespołowi pracowników;

2)  identyfikacji klienta – należy przez to rozumieć identyfikację polegającą na ustaleniu, w sposób bezpośredni lub pośredni, klienta dokonującego wpłaty do urządzenia, przy wykorzystaniu numeru rachunku bankowego;

3)  kliencie – należy przez to rozumieć osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej;

4)  opasce – należy przez to rozumieć opaskę wykonaną z białego papieru o szerokości od 25 mm do 40 mm;

5)  oznaczeniu – należy przez to rozumieć etykietę z wiązki, półwiązki lub półwiązki niepełnej, etykietę z pudła, przywieszkę do worka przesyłkowego, zbiorczego lub woreczka jednostkowego, plombę samozaciskającą lub taśmę zabezpieczającą z nazwą producenta;

6)  paczce pełnej – należy przez to rozumieć 100 banknotów tej samej wartości nominalnej i tego samego rozmiaru, ułożonych w jednym kierunku przednią stroną, na które nałożona jest opaska;

7)  paczce niepełnej – należy przez to rozumieć mniej niż 100 banknotów tej samej wartości nominalnej i tego samego rozmiaru, ułożonych w jednym kierunku przednią stroną, na które nałożona jest opaska;

8)  pakiecie – należy przez to rozumieć 10 rulonów monet, tej samej wartości nominalnej i tej samej średnicy, zapakowanych w przezroczystą folię termokurczliwą lub próżniowo przy użyciu urządzenia foliującego;

9)  plombie samozaciskającej – należy przez to rozumieć plombę wykonaną z tworzywa sztucznego, zawierającą umieszczone w sposób trwały na plombie informacje: indywidualny numer plomby, nazwę lub numer banku albo nazwę przedsiębiorcy;

10)  półwiązce – należy przez to rozumieć 5 paczek pełnych o tej samej wartości nominalnej, ułożonych w taki sposób, że wszystkie opaski znajdują się jedna nad drugą, zapakowanych w przezroczystą folię;

11)  półwiązce niepełnej – należy przez to rozumieć nie więcej niż cztery paczki pełne lub nie więcej niż jedną paczkę niepełną, o tej samej wartości nominalnej, z których nie można sformować półwiązki, ułożone w taki sposób, że wszystkie opaski znajdują się jedna nad drugą, zapakowane w przezroczystą folię;

12)  przeliczaniu – należy przez to rozumieć ustalanie liczby banknotów lub monet oraz ich wartości nominalnej;

13)  pudle – należy przez to rozumieć opakowanie wykonane z tektury, o wymiarach nie większych niż 40 cm × 35 cm × 15 cm, zawierające 10 wiązek banknotów tej samej wartości nominalnej;

14)  różnicy kasowej – należy przez to rozumieć niezgodność (niedobór lub nadwyżkę) wynikającą ze stwierdzenia w opakowaniu banknotów lub monet podejrzanych co do autentyczności, niepodlegających wymianie lub o wartości nominalnej innej niż zadeklarowana oraz niezgodność między faktyczną liczbą banknotów lub monet znajdujących się w opakowaniu a liczbą zadeklarowaną;

15)  rulonie – należy przez to rozumieć 50 monet waluty polskiej albo 50 lub mniej monet walut obcych, tej samej wartości nominalnej i tej samej średnicy, ułożonych w taki sposób, że ich powierzchnie się stykają, zapakowanych w papier rulonowy;

16)  saszetce – należy przez to rozumieć 100 monet o tej samej wartości nominalnej lub 50 monet o wartości nominalnej 2 złote, wykonanych ze stopu Nordic Gold, zapakowanych w woreczek z przezroczystej folii, na którym zamieszczone są w szczególności następujące informacje: wartość nominalna monet, liczba monet i łączna wartość monet w saszetce;

17)  sortowaniu – należy przez to rozumieć podzielenie banknotów lub monet według wartości nominalnej oraz oddzielenie banknotów nadających się do obiegu od banknotów nienadających się do obiegu, w tym od banknotów nienadających się do maszynowego sortowania oraz oddzielenie monet nadających się do obiegu od monet nienadających się do obiegu;

18)  sprawdzaniu sumarycznym – należy przez to rozumieć ustalanie liczby:

a)  wiązek w pudłach,

b)  wiązek lub półwiązek lub półwiązek niepełnych w workach przesyłkowych lub zbiorczych,

c)  paczek pełnych w wiązkach lub półwiązkach,

d)  paczek pełnych lub paczki niepełnej w półwiązce niepełnej,

e)  woreczków jednostkowych z monetami lub pakietów w workach zbiorczych,

f)  saszetek w workach zbiorczych,

g)  rulonów w pakietach,

 oraz wartości nominalnej banknotów lub monet znajdujących się w tych opakowaniach i ich zgodności z informacjami zamieszczonymi na tych opakowaniach lub oznaczeniach opakowań;

19)  urządzeniu – należy przez to rozumieć urządzenie do przeliczania lub sortowania lub sprawdzania autentyczności banknotów lub monet obsługiwane przez pracownika lub zespół pracowników albo klienta;

20)  urządzeniu opaskującym – należy przez to rozumieć urządzenie nakładające opaskę na paczkę pełną lub paczkę niepełną;

21)  walucie polskiej – należy przez to rozumieć znaki pieniężne (banknoty i monety) w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. – Prawo dewizowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 826, z 2013 r. poz. 1036 i z 2015 r. poz. 855 i 1893);

22)  walutach obcych – należy przez to rozumieć znaki pieniężne (banknoty i monety) w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy, o której mowa w pkt 21;

23)  wiązce – należy przez to rozumieć 10 paczek pełnych o tej samej wartości nominalnej, zapakowanych w przezroczystą folię, ułożonych w taki sposób, że:

a)  wszystkie opaski znajdują się jedna nad drugą,

b)  5 pierwszych paczek pełnych w wiązce ułożonych jest opaskami w lewą stronę, a 5 następnych paczek pełnych – w prawą stronę wiązki, w przypadku wiązek formowanych przez producenta;

24)  woreczku jednostkowym – należy przez to rozumieć woreczek wykonany z tkaniny,

 o wymiarach 14 cm × 20 cm – do monet o wartości nominalnej od 1 grosza do 20 groszy, lub 18 cm × 32,5 cm – do monet o wartości nominalnej od 50 groszy do 5 złotych, lub woreczek wykonany z przezroczystej folii;

25)  worku przesyłkowym – należy przez to rozumieć worek z kapslami, wykonany z tkaniny, o wymiarach 50 cm × 80 cm;

26)  worku zbiorczym – należy przez to rozumieć worek o wymiarach 35 cm × 50 cm:

a)  z kapslami, wykonany z tkaniny, lub

b)  worek z przezroczystej folii – w przypadku worka formowanego przez producenta.

2.  Użyte w zarządzeniu określenie „pobieranie lub odprowadzanie banknotów i monet” oznacza zaopatrywanie banków w banknoty i monety.

§ 3.  Przepisy zarządzenia stosuje się odpowiednio do Narodowego Banku Polskiego zwanego dalej „NBP”, o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej.

§ 4. 1. Banki określają w umowach w sprawie pobierania i odprowadzania banknotów lub monet, w szczególności:

1)  warunki pobierania i odprowadzania banknotów lub monet oraz sposób postępowania w przypadku: stwierdzenia uszkodzenia opakowania banknotów lub monet, uszkodzenia jego oznaczenia lub stwierdzenia różnicy kasowej;

2)  przedsiębiorcę, w przypadku powierzenia przedsiębiorcy wykonywania czynności przeliczania, sortowania, pakowania i oznaczania opakowań banknotów i monet;

3)  sposób i tryb przeliczania, sortowania, pakowania i oznaczania opakowań banknotów lub monet wycofanych z obiegu na podstawie odrębnych przepisów.

2.  Na podstawie umów, o których mowa w ust. 1, banki mogą stosować w obrocie między sobą inny, niż określony w zarządzeniu sposób i tryb:

1)  pakowania i oznaczania opakowań banknotów lub monet pod warunkiem, że sposób pakowania uniemożliwi naruszenie opakowania lub jego oznaczenia;

2)  przeliczania, sortowania oraz oznaczania opakowań banknotów lub monet walut obcych oraz wykonywania czynności związanych z pobieraniem lub odprowadzaniem tych znaków.

3.  Banki zaopatrują się w worki przesyłkowe, worki zbiorcze, woreczki jednostkowe oraz inne opakowania i ich oznaczenia we własnym zakresie.

§ 5.  Sposób i tryb postępowania z banknotami i monetami podejrzanymi co do autentyczności oraz zasady i tryb wymiany banknotów i monet, które wskutek zużycia lub uszkodzenia przestają być prawnym środkiem płatniczym na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej regulują odrębne przepisy.

§ 6.  Sprawdzanie sumaryczne, przeliczanie, sortowanie oraz sprawdzanie autentyczności banknotów lub monet pobranych z NBP jest monitorowane i rejestrowane lub odbywa się w obecności drugiego pracownika przy zapewnieniu możliwości wzajemnej obserwacji.

Dział II
WALUTA POLSKA

Rozdział 1
Sposób i tryb przeliczania i sortowania banknotów i monet

§ 7. 1. Przeliczanie i sortowanie oraz sprawdzanie autentyczności banknotów lub monet wykonywane jest przy użyciu urządzenia albo ręcznie.

2.  W trakcie przeliczania lub sortowania lub sprawdzania autentyczności banknotów sprawdzana jest ich jakość obiegowa, zgodnie z kryteriami, określonymi w załącznikach nr 1 i 2 do zarządzenia, z zastrzeżeniem ust. 10.

3.  Urządzenia, o których mowa w ust. 1, powinny spełniać wymagania określone w załączniku nr 3 do zarządzenia oraz klasyfikować banknoty zgodnie z załącznikiem nr 4 do zarządzenia.

4.  Banki:

1)  przeprowadzają testy urządzeń, o których mowa w ust. 1, weryfikujące spełnianie wymogów, o których mowa w ust. 2 i 3, co najmniej raz w roku, podczas których uczestnikiem może być NBP;

2)  przekazują do NBP kwartalne informacje sprawozdawcze określone przez NBP w umowach, o których mowa w § 4, zawierające w szczególności:

a)  rodzaje urządzeń,

b)  liczbę przeliczonych, przesortowanych i sprawdzonych pod kątem autentyczności banknotów lub monet, w tym: oddzielone jako nienadające się do obiegu, nienadające się do maszynowego sortowania, ponownie wprowadzone do obrotu poza NBP.

5.  Banknoty posiadające uszkodzenia, o których mowa w załączniku nr 1 lub 2 do zarządzenia, uznaje się za nienadające się do obiegu.

6.  Podczas ręcznego przeliczania, sortowania oraz sprawdzania autentyczności, banknoty z zagięciami rozprostowuje się, a banknoty rozdarte lub przerwane podkleja się jednostronnie od strony odwrotnej banknotu.

7.  Z banknotów nienadających się do obiegu oddziela się banknoty nienadające się do maszynowego sortowania, za które uznaje się w szczególności banknoty sklejone taśmą, klejem lub w inny sposób, naddarte, zszyte lub przerwane.

8.  W trakcie sortowania monet – za nienadające się do obiegu uznaje się monety mające uszkodzenia typu mechanicznego, wytarte, o zmienionej barwie, skorodowane, w tym również uszkodzone wskutek umieszczenia na nich trwałego napisu, rysunku lub innego znaku.

9.  W przypadku przeliczania, sortowania lub sprawdzania autentyczności:

1)  banknotów z:

a)  wiązki lub półwiązki pozostawia się folię, w którą zapakowana była wiązka lub półwiązka, i opaskę zdjętą z dowolnej paczki pełnej danej wiązki lub półwiązki, a pozostałe opaski niszczy się przez przedarcie lub przecięcie co najmniej na dwie części; po stwierdzeniu zgodności liczby, wartości nominalnej i autentyczności banknotów w wiązce lub półwiązce, pozostawioną folię i opaski niszczy się przez przedarcie lub przecięcie co najmniej na dwie części,

b)  półwiązki niepełnej pozostawia się folię, w którą zapakowana była półwiązka niepełna i opaskę zdjętą z danej paczki pełnej lub niepełnej do czasu stwierdzenia zgodności liczby, wartości nominalnej i autentyczności banknotów w tej paczce, a następnie opaskę niszczy się w sposób określony w lit. a; po stwierdzeniu zgodności liczby, wartości nominalnej i autentyczności wszystkich banknotów w półwiązce niepełnej, pozostawioną folię niszczy się w sposób określony w lit. a,

c)  paczek pełnych, niewchodzących w skład wiązki lub półwiązki lub paczek niepełnych niewchodzących w skład półwiązki niepełnej, pozostawia się opaskę, zdjętą z danej paczki pełnej lub paczki niepełnej, do czasu stwierdzenia zgodności liczby, wartości nominalnej i autentyczności banknotów w tej paczce, a następnie opaskę niszczy się w sposób określony w lit. a;

2)  monet z rulonów, saszetek, pakietów, woreczków jednostkowych lub worków zbiorczych, zawierających monety luzem, pozostawia się opakowanie rulonu lub saszetki oraz przywieszkę z pakietu, woreczka jednostkowego lub worka zbiorczego z monetami, do czasu stwierdzenia zgodności liczby, wartości nominalnej i autentyczności monet, a następnie niszczy się je, w sposób określony w pkt 1.

10.  NBP, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może stosować inne kryteria jakości obiegowej banknotów niż określone w załączniku nr 1 i 2 do zarządzenia.

Rozdział 2
Sposób i tryb pakowania i oznaczania opakowań banknotów

§ 8. 1. Paczkę pełną formuje się odrębnie z banknotów nadających się do obiegu, nienadających się do obiegu albo nienadających się do maszynowego sortowania.

2.  Paczkę niepełną formuje się z banknotów nienadających się do maszynowego sortowania.

3.  Formowanie paczki pełnej lub paczki niepełnej z banknotów nienadających się do maszynowego sortowania następuje z uwzględnieniem przepisów, o których mowa w § 5.

§ 9. 1. Formowanie paczki:

1)  pełnej dokonywane jest przy użyciu urządzenia lub urządzenia opaskującego albo ręcznie;

2)  pełnej lub niepełnej z banknotów nienadających się do maszynowego sortowania, dokonywane jest przy użyciu urządzenia opaskującego albo ręcznie.

2.  Na banknoty nadające się do obiegu nakłada się opaskę, na której zamieszcza się w szczególności następujące informacje: datę sformowania paczki, liczbę banknotów w paczce oraz podpis lub identyfikator.

3.  Na banknoty nienadające się do obiegu, nakłada się opaskę, na której oprócz informacji, o których mowa w ust. 2, zamieszcza się dodatkowo literę „Z”.

4.  Na banknoty nienadające się do maszynowego sortowania, nakłada się opaskę, na której oprócz informacji, o których mowa w ust. 2, zamieszcza się dodatkowo litery „NS”.

5.  W przypadku formowania paczki pełnej lub paczki niepełnej:

1)  przy użyciu urządzenia albo urządzenia opaskującego – opaska nakładana jest w miejscu właściwym dla tych urządzeń;

2)  ręcznie – opaska nakładana jest na lewym brzegu banknotów.

6.  W przypadku formowania paczki pełnej z banknotów przeliczonych przy użyciu urządzenia, obok podpisu lub identyfikatora, można zamieścić dodatkowo literę „M”.

§ 10. 1. Wiązkę lub półwiązkę formuje się odrębnie z paczek pełnych sformowanych z banknotów nadających się do obiegu, nienadających się do obiegu lub nienadających się do maszynowego sortowania.

2.  Półwiązkę niepełną formuje się z paczek pełnych lub paczki niepełnej sformowanych z banknotów nienadających się do maszynowego sortowania.

§ 11. 1. Formowanie:

1)  wiązki lub półwiązki dokonywane jest przy użyciu urządzenia albo ręcznie;

2)  półwiązki niepełnej dokonywane jest ręcznie.

2.  Ręcznego formowania wiązki, półwiązki lub półwiązki niepełnej dokonuje:

1)  pracownik, który przy użyciu urządzenia lub urządzenia opaskującego albo ręcznie sformował wszystkie paczki pełne lub paczki niepełne;

2)  jeden z pracowników wchodzących w skład zespołu obsługującego urządzenia, o których mowa w pkt 1, przy użyciu których sformowane zostały wszystkie paczki pełne lub paczki niepełne.

3.  Ręcznego formowania wiązki, półwiązki lub półwiązki niepełnej z paczek pełnych lub niepełnych sformowanych przez pracownika lub zespół pracowników, o których mowa w ust. 2, może dokonać inny pracownik, pod warunkiem, że przed sformowaniem wiązki, półwiązki lub półwiązki niepełnej, pracownik ten sprawdzi zgodność liczby banknotów we wszystkich paczkach pełnych i paczkach niepełnych wchodzących w skład danej wiązki, półwiązki lub półwiązki niepełnej i zamieści podpis lub identyfikator na odwrotnej stronie opasek sprawdzonych paczek pełnych lub paczek niepełnych.

4.  Pracownik formujący wiązkę, półwiązkę lub półwiązkę niepełną, zamieszcza na etykiecie, naklejonej w sposób trwały na folii, nazwę lub numer ewidencyjny jednostki organizacyjnej banku, datę sformowania wiązki, półwiązki lub półwiązki niepełnej, wartość nominalną banknotów, liczbę banknotów, łączną wartość banknotów znajdujących się w wiązce, półwiązce lub półwiązce niepełnej oraz podpis lub identyfikator.

5.  Podpis lub identyfikator oraz informacje, o których mowa w ust. 4, mogą być zastąpione przez zastosowanie innej technologii, zapewniającej trwałość opakowania i zamieszczonych na nim informacji.

6.  Nie wymaga się zamieszczania podpisu lub identyfikatora i informacji, o których mowa w ust. 4, na wiązkach lub półwiązkach sformowanych przy użyciu urządzenia działającego w cyklu zamkniętym, z tym że na opaskach paczek pełnych, oprócz informacji, o których mowa w § 9 ust. 2, zamieszcza się wartość nominalną banknotów znajdujących się w paczkach oraz nazwę lub numer ewidencyjny jednostki organizacyjnej banku.

§ 12. 1. Worek przesyłkowy z banknotami formuje się odrębnie dla banknotów:

1)  nadających się do obiegu, do którego zakłada się przywieszkę, której wzór stanowi załącznik nr 5 do zarządzenia;

2)  nienadających się do obiegu, do którego zakłada się przywieszkę, której wzór stanowi załącznik nr 6 do zarządzenia;

3)  nienadających się do maszynowego sortowania, do którego zakłada się przywieszkę bez nadruku.

2.  Formowanie worka przesyłkowego z banknotami polega na:

1)  umieszczeniu w worku wiązek, półwiązek lub łącznie wiązek i półwiązek zawierających:

a)  banknoty tej samej wartości nominalnej – w liczbie 20 000 sztuk,

b)  banknoty tej samej wartości nominalnej – w liczbie mniejszej niż 20 000 sztuk,

c)  banknoty o różnej wartości nominalnej – w liczbie równej lub mniejszej niż 20 000 sztuk;

2)  umieszczeniu w worku wiązek, półwiązek lub półwiązek niepełnych zawierających banknoty nienadające się do maszynowego sortowania, tej samej lub różnej wartości nominalnej w liczbie równej lub mniejszej niż 20 000 sztuk;

3)  zamknięciu i oznaczeniu worka w sposób określony w ust. 3 i § 13.

3.  Pracownik lub pracownicy odpowiadający za zawartość worka przesyłkowego z banknotami:

1)  o którym mowa w ust. 2 pkt 1 lit. a – zamieszczają podpisy lub identyfikatory na przywieszce, której wzór stanowi odpowiednio załącznik nr 5 lub 6 do zarządzenia oraz nazwę lub numer ewidencyjny jednostki organizacyjnej banku oraz datę sformowania worka;

2)  o których mowa w ust. 2 pkt 1 lit. b i c oraz pkt 2 – zamieszczają podpisy lub identyfikatory na przywieszce bez nadruku oraz:

a)  symbol oznaczający liczbę tysięcy sztuk banknotów danej wartości nominalnej, sformowanych w wiązki lub półwiązki lub liczbę sztuk banknotów danej wartości nominalnej sformowanych w półwiązki niepełne,

b)  symbol oznaczający wartość nominalną banknotów, o którym mowa w załączniku nr 5 i 6 do zarządzenia,

c)  nazwę lub numer ewidencyjny jednostki organizacyjnej banku oraz datę sformowania worka,

d)  literę „Z” w przypadku worka z banknotami nienadającymi się do obiegu,

e)  litery „NS” w przypadku worka z banknotami nienadającymi się do maszynowego sortowania.

§ 13. 1. Worek przesyłkowy z banknotami zamyka się i oznacza przez jednokrotne przeciągnięcie przez wszystkie kapsle plomby samozaciskającej i jej zaciśnięcie, a następnie założenie drugiej plomby samozaciskającej wraz z przywieszką, na fałdy worka i jej zaciśnięcie.

2.  W przypadku formowania worka zbiorczego z banknotami, przepisy ust. 1 i § 12 stosuje się odpowiednio.

§ 14.  W przypadku, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 2, na wiązkach, półwiązkach, półwiązkach niepełnych oraz przywieszkach do worków przesyłkowych lub zbiorczych zamieszcza się dodatkowo nazwę przedsiębiorcy.

Rozdział 3
Sposób i tryb pakowania i oznaczania opakowań monet

§ 15.  Z monet nadających się do obiegu, tej samej wartości nominalnej i tej samej średnicy, formuje się rulony, pakiety, woreczki jednostkowe oraz worki zbiorcze z monetami, a z monet nienadających się do obiegu formuje się woreczki jednostkowe lub worki zbiorcze.

§ 16.  Na rulonie zapakowanym w papier rulonowy, którego wzór stanowi załącznik nr 7 do zarządzenia, zamieszcza się w szczególności datę sformowania rulonu oraz podpis lub identyfikator.

§ 17.  Pracownik lub jeden z pracowników wchodzących w skład zespołu formującego pakiet zamieszcza podpis lub identyfikator oraz nazwę lub numer ewidencyjny jednostki organizacyjnej banku oraz datę sformowania pakietu na przywieszce, której wzór stanowi załącznik nr 8 do zarządzenia, a następnie umieszcza przywieszkę pod folią przed jej zamknięciem.

§ 18. 1. Woreczek jednostkowy z monetami formuje się odrębnie dla monet nadających się do obiegu lub nienadających się do obiegu.

2.  Formowanie woreczka jednostkowego z monetami polega na:

1)  umieszczeniu w woreczku:

a)  500 monet, nadających się do obiegu, luzem lub w rulonach,

b)  50 monet, nienadających się do obiegu, luzem lub wielokrotność tej liczby, tej samej wartości nominalnej i tej samej średnicy;

2)  zamknięciu i oznaczeniu woreczka w sposób określony w § 19 i 20.

§ 19. 1. Woreczek jednostkowy z monetami, wykonany z tkaniny, zamyka się i oznacza przez założenie plomby samozaciskającej na fałdy woreczka, wraz z przywieszką, i jej zaciśnięcie, z tym że do woreczka zawierającego monety:

1)  nadające się do obiegu – zakłada się przywieszkę, której wzór stanowi załącznik nr 8 do zarządzenia;

2)  nienadające się do obiegu – zakłada się przywieszkę, której wzór stanowi załącznik nr 9 do zarządzenia, z tym że oprócz informacji, o których mowa w ust. 2, zamieszcza się liczbę, wartość nominalną oraz łączną wartość monet w woreczku jednostkowym.

2.  Pracownik formujący woreczek jednostkowy z monetami zamieszcza na przywieszce w szczególności następujące informacje: nazwę lub numer ewidencyjny jednostki organizacyjnej banku, datę sformowania woreczka oraz podpis lub identyfikator.

3.  Woreczek jednostkowy z monetami, wykonany z folii, zamyka się przez zgrzewanie lub w inny sposób, z tym że zastosowana folia i technologia zamknięcia powinna zapewniać trwałość opakowania.

4.  Przed zamknięciem woreczka umieszcza się w nim przywieszkę, o której mowa w ust. 1; woreczek można też oznaczyć w inny sposób, pod warunkiem zamieszczenia wszystkich wymaganych informacji znajdujących się na przywieszce.

§ 20. 1. Woreczki jednostkowe lub pakiety z monetami tej samej wartości nominalnej umieszcza się w worku zbiorczym.

2.  Worek zbiorczy z monetami formuje się odrębnie dla monet nadających się do obiegu i nienadających się do obiegu.

3.  Formowanie worka zbiorczego z monetami polega na:

1)  umieszczeniu w worku:

a)  pakietów lub woreczków jednostkowych z monetami nadającymi się do obiegu – w liczbie określonej w załączniku nr 10 do zarządzenia,

b)  saszetek – w liczbie określonej w załączniku nr 11 do zarządzenia,

c)  woreczków jednostkowych z monetami nienadającymi się do obiegu – w liczbie równej lub mniejszej niż określona w załączniku nr 10 do zarządzenia;

2)  zamknięciu i oznaczeniu worka w sposób określony w § 13, z tym że do worka zawierającego monety:

a)  nadające się do obiegu – zakłada się przywieszkę, której wzór stanowi załącznik nr 12 do zarządzenia, z tym że w przypadku saszetek zamieszcza się wyraz „saszetek” oraz ich liczbę,

b)  nienadające się do obiegu – zakłada się przywieszkę, której wzór stanowi załącznik nr 13 do zarządzenia, z tym że oprócz informacji, o których mowa w ust. 4, zamieszcza się liczbę, wartość nominalną oraz łączną wartość monet w worku zbiorczym.

4.  Pracownik lub pracownicy odpowiadający za zawartość worka zbiorczego z monetami zamieszczają na przywieszce w szczególności następujące informacje: nazwę lub numer ewidencyjny jednostki organizacyjnej banku, datę sformowania worka oraz podpisy lub identyfikatory.

§ 21.  W przypadku, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 2, na pakietach, przywieszkach do worków zbiorczych oraz woreczków jednostkowych zamieszcza się dodatkowo nazwę przedsiębiorcy.

Rozdział 4
Opakowania banknotów lub monet sformowane przez producenta

§ 22.  Opakowanie banknotów sformowane przez producenta stanowi:

1)  wiązka, w której każde 5 paczek pełnych, zawierających oprócz informacji, o których mowa w § 9 ust. 2 napis „Narodowy Bank Polski”, owiniętych jest paskami z przezroczystej folii, na których naklejone są etykiety, po jednej na każdym pasku, zawierające w szczególności następujące informacje: liczbę banknotów, wartość nominalną oraz łączną wartość banknotów w wiązce;

2)  pudło, z naklejonymi w sposób trwały dwiema etykietami, których wzór stanowi załącznik nr 14 do zarządzenia, umieszczonymi w rogu pudła, w sposób umożliwiający ich odczytanie na krótszym i dłuższym boku pudła i oznaczone taśmą zabezpieczającą z nazwą producenta, w sposób uniemożliwiający jej ponowne użycie po zerwaniu.

§ 23. 1. Opakowanie monet sformowane przez producenta stanowi:

1)  saszetka;

2)  pakiet, z naklejoną w sposób trwały etykietą, na której zamieszczone są w szczególności następujące informacje: nazwa producenta, liczba monet, wartość nominalna oraz łączna wartość monet w pakiecie;

3)  worek zbiorczy, zawierający pakiety albo saszetki, przeszyty lub zgrzany, który może zawierać perforację w postaci otworów umieszczonych po dwóch stronach worka, z zamieszczoną w sposób trwały przywieszką, której wzór stanowi załącznik nr 15 do zarządzenia.

2.  Liczbę i łączną wartość monet poszczególnych wartości nominalnych w pakietach lub saszetkach oraz liczbę pakietów lub saszetek w workach zbiorczych z monetami określa załącznik nr 10 i 11 do zarządzenia.

Rozdział 5
Pobieranie i odprowadzanie banknotów i monet

§ 24.  Pobieranie i odprowadzanie banknotów i monet przez jednostki organizacyjne banków dokonywane jest w pudłach z banknotami, workach przesyłkowych z banknotami oraz w workach zbiorczych z monetami lub banknotami.

§ 25. 1. Jednostka organizacyjna banku pobierając banknoty lub monety z NBP lub z jednostki organizacyjnej innego banku:

1)  sprawdza czy pudła, worki przesyłkowe z banknotami oraz worki zbiorcze z monetami lub banknotami nie są uszkodzone, czy ich oznaczenia nie są naruszone oraz czy informacje zamieszczone na etykietach naklejonych na pudłach lub przywieszkach do worków są zgodne z informacjami wynikającymi z dokumentacji, określonej w umowach, o których mowa w § 4;

2)  zamieszcza w sposób trwały na etykietach naklejonych na pudłach lub na odwrotnej stronie przywieszek do worków nazwę lub numer ewidencyjny jednostki organizacyjnej banku, która pobiera banknoty lub monety oraz datę pobrania banknotów lub monet z NBP lub z jednostki organizacyjnej innego banku;

3)  sprawdza sumarycznie, przelicza, sortuje oraz sprawdza autentyczność banknotów lub monet w terminie:

a)  20 dni kalendarzowych od daty pobrania banknotów, z zastrzeżeniem lit. b,

b)  30 dni kalendarzowych od daty pobrania banknotów nienadających się do maszynowego sortowania,

c)  90 dni kalendarzowych od daty pobrania monet.

2.  Po dokonaniu sprawdzenia sumarycznego jednostka organizacyjna banku zamieszcza w sposób trwały, na wiązkach, półwiązkach lub półwiązkach niepełnych oraz na pakietach, saszetkach lub na odwrotnej stronie przywieszek do woreczków jednostkowych z monetami, nazwę lub numer ewidencyjny jednostki organizacyjnej banku oraz datę pobrania banknotów lub monet z jednostki organizacyjnej innego banku lub NBP oraz niszczy przywieszkę do worka przez przedarcie lub przecięcie co najmniej na dwie części, a etykietę naklejoną na pudle przez jej przekreślenie.

3.  Jednostka organizacyjna banku może nie zamieszczać na opakowaniach banknotów lub monet informacji, o których mowa w ust. 2, jeżeli sprawdzenie sumaryczne następuje bezpośrednio przed przeliczeniem lub sortowaniem lub sprawdzeniem autentyczności banknotów lub monet. Informacje te zamieszczane są wyłącznie w przypadku stwierdzenia niezgodności w opakowaniu.

4.  W przypadku, o którym mowa w ust. 3, pozostawia się pudło lub przywieszkę do worka, do czasu przeliczenia lub sortowania lub sprawdzenia autentyczności wszystkich banknotów lub monet znajdujących się w tych opakowaniach.

5.  Jednostka organizacyjna banku może nie sortować banknotów i monet w opakowaniach sformowanych przez NBP lub producenta.

§ 26. 1. Jednostka organizacyjna banku, odprowadzając banknoty lub monety do NBP lub do jednostki organizacyjnej innego banku, zamieszcza w sposób trwały na:

1)  odwrotnej stronie przywieszek do worków przesyłkowych i worków zbiorczych – nazwę lub numer ewidencyjny jednostki organizacyjnej banku oraz datę pobrania, w przypadku odprowadzania banknotów lub monet otrzymanych z jednostki organizacyjnej tego samego banku;

2)  na wiązkach, półwiązkach lub półwiązkach niepełnych, pakietach lub na odwrotnej stronie przywieszek do woreczków jednostkowych z monetami – nazwę lub numer ewidencyjny jednostki organizacyjnej banku oraz datę pobrania w przypadku odprowadzania banknotów lub monet otrzymanych z jednostki organizacyjnej tego samego banku lub innego banku.

2.  Jednostka organizacyjna banku może odprowadzać do NBP monety łącznie nadające się do obiegu i nienadające się do obiegu, w podziale na wartości nominalne 1, 2 i 5 groszy pakowane do worków zbiorczych luzem, w liczbie 500 monet lub wielokrotność tej liczby, do których zakłada się przywieszkę bez nadruku, na której zamieszcza się:

1)  informację o liczbie monet w worku zbiorczym, ich wartości nominalnej i łącznej wartości monet w worku;

2)  nazwę lub numer ewidencyjny jednostki organizacyjnej banku oraz datę sformowania worka;

3)  podpisy lub identyfikatory pracowników formujących worek i odpowiadających za jego zawartość.

§ 27.  W przypadku stwierdzenia różnicy kasowej w opakowaniu banknotów lub monet w odniesieniu do:

1)  niedoboru – zobowiązanym do jej rozliczenia jest jednostka organizacyjna banku formująca opakowania na rzecz jednostki organizacyjnej banku stwierdzającej różnicę, o ile umowy, o których mowa w § 4 nie stanowią inaczej;

2)  nadwyżki – zobowiązanym do jej rozliczenia jest jednostka organizacyjna banku stwierdzająca różnicę, na rzecz jednostki organizacyjnej banku formującej opakowania, o ile umowy, o których mowa w § 4 nie stanowią inaczej.

Dział III
WALUTY OBCE

Rozdział 1
Sposób i tryb przeliczania i sortowania banknotów i monet

§ 28. 1. Przeliczanie i sortowanie banknotów i monet oraz sprawdzanie ich autentyczności odbywa się odpowiednio zgodnie z § 7 ust. 1, 6, 8 i 9 pkt 1 lit. a i c oraz pkt 2, o ile umowy, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 2 nie stanowią inaczej.

2.  Sprawdzanie autentyczności banknotów i monet euro odbywa się zgodnie z art. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 1338/2001 z dnia 28 czerwca 2001 r. ustanawiającego środki niezbędne dla ochrony euro przed fałszowaniem (Dz. Urz. UE L 181 z 4.7.2001, s. 6, z późn. zm.).

3.  W trakcie sortowania banknotów, za nienadające się do obiegu uznaje się w szczególności banknoty postrzępione, nadmiernie zabrudzone, zaplamione, odbarwione lub uszkodzone w inny sposób, w tym również wskutek umieszczenia na nich trwałego napisu, nadruku, rysunku lub innego znaku oraz banknoty sklejone taśmą, klejem lub w inny sposób, naddarte, zszyte lub spięte, przerwane, zawilgocone, zbutwiałe i kruszące się oraz banknoty zanieczyszczone cieczami lub substancjami stałymi.

4.  W przypadku przeliczania, sortowania i sprawdzania autentyczności banknotów z wiązki lub półwiązki pozostawia się opaskę zdjętą z danej paczki pełnej, do czasu stwierdzenia zgodności liczby, wartości nominalnej i autentyczności banknotów w tej paczce, a następnie opaskę niszczy się przez przedarcie lub przecięcie co najmniej na dwie części.

Rozdział 2
Sposób i tryb pakowania i oznaczania opakowań banknotów i monet oraz pobierania i odprowadzania tych znaków

§ 29. 1. Paczkę pełną formuje się odrębnie z banknotów nadających się do obiegu lub nienadających się do obiegu, w sposób określony w § 9 ust. 1–3 i 5–6.

2.  Na przedniej stronie opaski, oprócz informacji o których mowa w § 9 ust. 2, zamieszcza się dodatkowo wartość nominalną, nazwę lub numer ewidencyjny jednostki organizacyjnej banku, kod danej waluty ustalony przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną, zwaną dalej „ISO”.

§ 30. 1. Wiązkę lub półwiązkę formuje się odrębnie z paczek pełnych nadających się do obiegu lub nienadających się do obiegu, w sposób określony w § 11 ust. 1.

2.  Wiązkę lub półwiązkę formuje się z paczek pełnych zawierających banknoty tego samego rozmiaru danej waluty obcej, sformowanych przez jednego pracownika lub zespół pracowników lub z paczek sformowanych przez różnych pracowników, stosując odpowiednio § 11 ust. 3–5.

§ 31. 1. Z monet nadających się do obiegu i nienadających się do obiegu, tej samej wartości nominalnej, formuje się rulony, pakiety lub woreczki jednostkowe z monetami.

2.  Formowanie woreczka jednostkowego z monetami, wykonanego z:

1)  tkaniny – polega na umieszczeniu w woreczku dowolnej liczby monet oraz jego zamknięciu i oznaczeniu w sposób określony odpowiednio w § 19 ust. 1–2;

2)  folii – polega na umieszczeniu w woreczku dowolnej liczby monet oraz jego zamknięciu i oznaczeniu w sposób określony odpowiednio w § 19 ust. 3–4.

3.  Woreczek jednostkowy z monetami oznacza się przywieszką, której wzór stanowi załącznik nr 16 do zarządzenia, na której zamieszcza się w sposób trwały, po wyrazach „Waluta obca”, informacje określające kod danej waluty, ustalony przez ISO, nazwę lub numer ewidencyjny jednostki organizacyjnej banku oraz datę sformowania woreczka i zamieszcza się podpis lub identyfikator.

4.  W przypadku woreczków jednostkowych z monetami nienadającymi się do obiegu, na przywieszkach zamieszcza się, z prawej strony oznaczenia kodu waluty, literę „Z”.

§ 32.  Worki przesyłkowe z banknotami lub worki zbiorcze z monetami lub banknotami zamyka się i oznacza w sposób określony w § 13, z tym że do worka zakłada się przywieszkę, której wzór stanowi załącznik nr 16 do zarządzenia lub przywieszkę bez nadruków, na której zamieszcza się w sposób trwały wyrazy „Waluta obca”, informacje określające kod danej waluty, ustalony przez ISO, wartość nominalną, liczbę banknotów lub monet znajdujących się w worku, nazwę lub numer ewidencyjny jednostki organizacyjnej banku oraz datę sformowania worka i zamieszcza się podpis lub identyfikator.

§ 33.  Pobieranie i odprowadzanie banknotów i monet walut obcych odbywa się odpowiednio w sposób określony w § 24 – 27, o ile umowy, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 2, nie stanowią inaczej.

Dział IV
PRZEPISY PRZEJŚCIOWE I KOŃCOWE

§ 34.  Używane na podstawie zarządzenia, o którym mowa w § 35:

1)  worki przesyłkowe i zbiorcze bez kapsli, opaski na paczki banknotów, przywieszki do worków przesyłkowych oraz plomby wykonane z metalu lub tworzywa sztucznego mogą być stosowane na dotychczasowych zasadach do dnia 30 czerwca 2018 r.;

2)  pudła zawierające etykiety mogą być stosowane do wyczerpania zapasów.

§ 35.  Traci moc zarządzenie nr 19/2007 Prezesa Narodowego Banku Polskiego z dnia 24 października 2007 r. w sprawie sposobu i trybu przeliczania, sortowania, pakowania i oznaczania opakowań banknotów i monet oraz wykonywania czynności związanych z zaopatrywaniem banków w te znaki (Dz. Urz. NBP z 2015 r. poz. 8).

§ 36.  Zarządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2017 r., z wyjątkiem § 7 ust. 2–5 oraz ust. 10, które wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2018 r.

  

 

 

 

 Prezes Narodowego Banku Polskiego


Adam Glapiński

 


Załącznik do Zarządzenia Nr 19/2016
Prezesa Narodowego Banku Polskiego
z dnia 17 sierpnia 2016 r.
Zalacznik1.pdf

Załaczniki do zarządzenia nr 19/2016 Prezwea Narodowego Banku Polskiego z dnia 17 sierpnia 2016 r


[1]) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2015 r. poz. 559, 978, 1166, 1223, 1260, 1311, 1348, 1357, 1513, 1634, 1830, 1844, 1854, 1864 i 2281 oraz z 2016 r. poz. 615, 904 i 996.